Ioniserende straling

Toelichting over titel 5 betreffende ioniserende stralingen van boek V van de codex over het welzijn op het werk

Titel 5 betreffende ioniserende stralingen van boek V van de codex is de omzetting in Belgisch recht van de Europese richtlijn 90/641/Euratom van 4 december 1990 inzake de praktische bescherming van de externe werkers die gevaar lopen aan ioniserende straling te worden blootgesteld tijdens hun werk in een gecontroleerde zone. Richtlijn 2013/59/Euratom van 5 december 2013 tot vaststelling van de basisnormen voor de bescherming tegen de gevaren verbonden aan de blootstelling aan ioniserende straling heft bovenstaande richtlijn op en vervangt deze.

Deze richtlijn heeft tot doel er voor te zorgen dat externe werknemers in alle lidstaten een gelijkwaardige bescherming krijgen als de werknemers in vast dienstverband bij de exploitant. Deze categorie van werknemers voert in de gecontroleerde zone specifieke en welomschreven opdrachten uit waarbij zij vaak aan hogere dosissen blootstaan dan de interne werknemers. Als een voorbeeld voor dergelijke categorie werknemers kan verwezen worden naar de "jumpers"; personen die tijdens een zeer korte tijdsspanne in een kernreactor zeer welomschreven opdrachten uitvoeren.

Het middel dat aangewend wordt om deze gelijkwaardige bescherming te bereiken, bestaat in het ontwikkelen van een uniform systeem waardoor de radiologische bescherming van de externe werknemers optimaal wordt verzekerd. Dit houdt onder meer in dat er een geautomatiseerd netwerk moet bestaan.

Het uitwerken van dit netwerk is sinds 2017 de opdracht van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle. Er werd een blootstellingsregister ontwikkeld, alsook stralingspaspoorten voor externe werkers.

Titel 5 van boek V van de codex bevat op zijn beurt de verplichtingen inzake het gezondheidstoezicht van de aan ioniserende straling blootgestelde werknemers.

Voor de definitie van de in deze titel gebruikte begrippen moeten de voorschriften geraadpleegd worden van de wet van 15 april 1994 betreffende de bescherming van de bevolking en van het leefmilieu tegen de uit ioniserende stralingen voortspruitende gevaren en betreffende het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (de FANC-wet) en van het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking en van de werknemers tegen het gevaar van ioniserende straling (het ARBIS).

De bepalingen van deze titel hebben ook betrekking op de interne werknemers en gaan daarmee een stap verder dan de richtlijn. Op die manier heeft men de kans gegrepen om een aantal bepalingen die vroeger waren opgenomen in de voorschriften van het ARAB over te hevelen naar de codex.

Voor de werknemers die onderworpen worden aan het voortgezet gezondheidstoezicht doet de werkgever aangifte aan het Federaal agentschap voor beroepsrisico’s (Fedris) en voor de werknemers die onderworpen worden aan het uitzonderlijk en voortgezet gezondheidstoezicht doet de werkgever eveneens aangifte aan de algemene directie TWW. De formulieren voor het doen van deze aangiften zijn terug te vinden onder het tabblad Documentatie > Procedures en formulieren.

Adviezen van de Hoge Raad voor preventie en bescherming op het werk

• Advies nr. 266 van 26 maart 2024 over het ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking, van de werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van de ioniserende stralingen en tot wijziging van het koninklijk besluit van 27 oktober 2009 tot bepaling van de bedragen en de betalingswijze van de retributies geheven met toepassing van de reglementering betreffende de bescherming tegen ioniserende straling (PDF, 150.4 KB)
• Advies nr. 262 van 20 oktober 2023 over de justificatie van het gebruik van lineaire versnellers voor de uitwendige diergeneeskundige radiotherapie (PDF, 83.03 KB)
• Advies nr. 259 van 13 september 2023 over het ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 13 februari 2020 betreffende de medische blootstellingen en blootstellingen bij niet-medische beeldvorming met medisch-radiologische uitrustingen en tot wijziging van het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking, van de werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van de ioniserende stralingen (PDF, 142.67 KB)
• Advies nr. 249 van 24 juni 2022 over het ontwerp van koninklijk besluit betreffende de uitwisseling en koppeling van informatie en gegevens tussen het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle en de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (PDF, 78.34 KB)
• Advies nr. 245 van 25 februari 2022 over het ontwerp van koninklijk besluit betreffende de industriële radiografie (PDF, 142 KB)
• Advies nr. 228 van 18 oktober 2019 met betrekking tot een ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking, van de werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van de ioniserende stralingen voor wat betreft Americium-241 (PDF, 152.15 KB)
• Advies nr. 225 van 26 april 2019 over een ontwerp van koninklijk besluit over een tot wijziging van het ARBIS en houdende de gedeeltelijke omzetting van richtlijn 2013/59/EURATOM van 5 december 2013 tot vaststelling van de basisnormen voor de bescherming tegen de gevaren verbonden aan de blootstelling aan ioniserende straling en houdende intrekking van verschillende EURATOM-richtlijnen en de opslag buiten gebouwen van radioactieve stoffen (PDF, 339.99 KB)
• Advies nr. 224 van 26 april 2019 over een ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van titel 5 betreffende ioniserende stralingen van boek V van de codex over het welzijn op het werk (PDF, 240.42 KB)
•  Advies nr. 222 van 22 februari 2019 over drie ontwerpen van koninklijk besluit om hoofdstuk VI van het ARBIS te wijzigen (1 ontwerp van koninklijk besluit betreffende de medische blootstellingen aan ioniserende stralingen en blootstellingen bij niet-medische beeldvorming met medische – radiologische uitrustingen, 1 ontwerp van koninklijk besluit betreffende de bescherming tegen ioniserende stralingen tijdens diergeneeskundige blootstellingen en 1 ontwerp van koninklijk besluit houdende de herschikking van de voorschriften inzake de medische en diergeneeskundige blootstellingen en betreffende de medische jury) (PDF, 328.51 KB)
• Advies nr. 217 van 14 december 2018 met betrekking tot een ontwerp van koninklijk besluit tot vaststelling van de vorm, de inhoud, alsook de modaliteiten en beperkingen voor de toegang tot en het gebruik van het blootstellingsregister en het stralingspaspoort (PDF, 164.97 KB)
• Advies nr. 213 van 22 juni 2018 met betrekking tot een ontwerp van koninklijk besluit tot aanvulling van het koninklijk besluit van 30 november 2011 houdende veiligheidsvoorschriften voor de kerninstallaties voor wat betreft de omzetting van de Europese richtlijn 2014/87/Euratom  (PDF, 82.28 KB)
• Advies nr. 211 van 20 april 2018 met betrekking tot een ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking, van de werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van de ioniserende stralingen voor wat betreft de fysische controle en betreffende Bel V  (PDF, 868.99 KB)
• Advies nr. 209 van 23 februari 2018 met betrekking tot een ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 12 juli 2015 betreffende radioactieve producten voor in vitro of in vivo gebruik in de geneeskunde, in de diergeneeskunde of in klinische studies  (PDF, 85.32 KB)
• Advies nr. 203 van 11 januari 2017 over het ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking, van de werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van de ioniserende stralingen - ARBIS (PDF, 174.54 KB)
• Advies nr. 201 van 11 januari 2017 over het ontwerp van koninklijk besluit betreffende het vervoer van gevaarlijke goederen van de klasse 7 (PDF, 169.13 KB)
• Advies nr. 200 van 11 januari 2017 over het ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking, van de werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van de ioniserende stralingen en strekkende tot het vermijden van situaties die tot een potentieel passief aan radioactief afval en aan te ontmantelen installaties aanleiding kunnen geven  (PDF, 214.83 KB)
• Advies nr. 187 van 23 oktober 2015 over het ontwerp van koninklijk besluit betreffende de bescherming van de volksgezondheid tegen radioactieve stoffen in voor menselijke consumptie bestemd water  (PDF, 88.9 KB)
• Advies nr. 186 van 23 oktober 2015 over het ontwerp van koninklijk besluit betreffende de toekenning van het beheer en de uitbouw van een blootstellingsregister in het kader van het dosimetrisch toezicht aan het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle  (PDF, 87.97 KB)
• Advies nr. 180 van 27 mei 2014 over een ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 25 april 1997 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's voortkomende uit ioniserende stralingen en het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking, van de werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van ioniserende stralingen (gegeven via elektronische schriftelijke procedure)  (PDF, 14.72 KB)
• Advies nr. 161 van 16 december 2011 over het ontwerp van koninklijk besluit tot aanvulling van het koninklijk besluit houdende veiligheidsvoorschriften voor kerninstallaties  (PDF, 15.12 KB)
• Advies nr. 157 van 18 februari 2011 over het ontwerp van koninklijk besluit betreffende de bescherming tegen ioniserende straling in de diergeneeskundige praktijk (PDF, 16.27 KB)
• Advies nr. 154 van 29 oktober 2010: opmerkingen over het ontwerp van koninklijk besluit houdende veiligheidsvoorschriften voor kerninstallaties  (PDF, 30.92 KB)
• Advies nr. 145 van 23 oktober 2009 met betrekking tot een ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende ARBIS (artikel 75)  (PDF, 22.82 KB)
• Advies nr. 139 van 17 april 2009 met betrekking tot een ontwerp van koninklijk besluit betreffende het opsporen van radioactieve stoffen in bepaalde materiaal- en afvalstromen en betreffende het beheer van weesbrongevoelige inrichtingen (PDF, 30.9 KB)
• Advies nr. 138 van 17 april 2009 met betrekking tot een ontwerp van koninklijk besluit betreffende radioactieve producten voor in vitro of in vivo gebruik in de geneeskunde, in de diergeneeskunde of in klinische studies  (PDF, 30.38 KB)
• Advies nr. 132 van 17 oktober 2008 over het ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking, van de werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van de ioniserende stralingen  (PDF, 28.67 KB)
• Advies nr. 122 van 15 juni 2007 over het ontwerp van KB houdende de samenstelling en de werking van de commissie radiofarmacie en tot wijziging van het KB van 20 juli 2001 houdende ARBIS (PDF, 27.73 KB)
• Advies nr. 112 van 15 februari 2006 over het ontwerp van KB tot wijziging van het KB van 20/07/2001 houdende algemeen reglement op de bescherming v/d bevolking, v/d werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van de ioniserende stralingen  (PDF, 30.5 KB)
• Advies nr. 96 van 24 februari 2006 over het ontwerp van koninklijk besluit houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking, van de werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van de ioniserende stralingen  (PDF, 33.74 KB)
• Advies nr. 88 van 24 juni 2005 over het ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 20 juli 2001 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking, van de werknemers en het leefmilieu tegen het gevaar van ioniserende stralingen  (PDF, 75.89 KB)
• Advies nr. 65 van 27 juni 2003 over een ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 25 april 1997 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's voortkomende uit ioniserende straling: wijziging van artikel 29 met betrekking tot het bestralingspaspoort  (PDF, 65.9 KB)
• Advies nr. 63 van 28 februari 2003 over een ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 25 april 1997 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's voortkomende uit ioniserende straling  (PDF, 67.08 KB)
• Advies nr. 39 van 12 oktober 2001 met betrekking tot een ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 25 april 1997 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico’s voortkomende uit ioniserende straling (PDF, 19.91 KB)
• Advies nr. 10 van 2 maart 1998 met betrekking tot een ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 25 april 1997 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico’s voortkomende uit ioniserende straling (PDF, 43.03 KB) 
• Advies nr. 4 van 23 juni 1997 met betrekking tot het ontwerp van koninklijk besluit betreffende het individueel boekje voor de aan ioniserende straling blootgestelde externe werknemer  (PDF, 30.85 KB)