Arbeidsongevallen

Op deze pagina

    Wat is een arbeidsongeval?

    Als arbeidsongeval wordt beschouwd elk ongeval dat een werknemer tijdens en door het feit van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst overkomt, en dat een letsel veroorzaakt.
    Wordt eveneens als een arbeidsongeval aanzien, het ongeval dat zich voordoet op de weg van en naar het werk (= het normale traject van en naar de plaats van het werk).

    Een arbeidsongeval veronderstelt:

    • een plotselinge gebeurtenis;
    • één of meerdere uitwendige oorzaken;
    • het bestaan van een letsel (hoeft niet noodzakelijk tot arbeidsongeschiktheid te leiden; er dienen minstens medische kosten te zijn gemaakt);
      • uitzondering: een ongeval waarbij schade wordt veroorzaakt aan prothesen of orthopedische toestellen wordt ook beschouwd als arbeidsongeval zonder dat er van een letsel sprake hoeft te zijn;
    • een causaal verband tussen het ongeval en het letsel;
    • het ongeval moet gebeurd zijn tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst;
    • het ongeval moet gebeurd zijn door het feit van de uitvoering van de overeenkomst.

    Verplichtingen voor de werkgever

    De werkgever dient verscheidene maatregelen te nemen om de ongevallen aan te geven, te onderzoeken en herhaling te voorkomen.

    Elke werkgever moet al zijn werknemers verzekeren tegen arbeidsongevallen bij een erkende verzekeringsmaatschappij.

    Bij elk ongeval op de werkplek of op weg naar of van het werk moet de werkgever dit ongeval melden aan zijn verzekeringsmaatschappij, met het oog op een eventuele schadevergoeding voor de werknemer die het slachtoffer is van het ongeval. Voor meer informatie over de verplichtingen op het gebied van verzekering, aangifte en vergoeding van arbeidsongevallen kunt u terecht bij het Federaal Agentschap voor de Veiligheid op het Werk (Fedris).

    Met het oog op de preventie van arbeidsongevallen zijn in de regelgeving inzake welzijn op het werk verschillende maatregelen voorzien, afhankelijk van de ernst van het ongeval.

    Arbeidsongevallen met een arbeidsongeschiktheid van ten minste vier dagen tot gevolg

    Bij een arbeidsongeval dat tot een arbeidsongeschiktheid van ten minste vier dagen heeft geleid, moet de werkgever ervoor zorgen dat de dienst voor preventie en bescherming op het werk een arbeidsongevallensteekkaart opstelt (artikel I.6-12 van de Codex over het welzijn op het werk).

    Het formulier voor de aangifte van een arbeidsongeval (zoals verzonden naar de verzekeringsmaatschappij) mag de arbeidsongevallensteekkaart vervangen, op voorwaarde dat de gegevens nodig om de steekkaart op te stellen, op het aangifteformulier worden ingevuld.

    Overeenkomstig artikel II.1-6, §1, 2°, c), van de codex bestaat een van de taken van de preventieadviseurs uit het opstellen van de arbeidsongevallensteekkaart (DOCX, 71.43 KB), waarvan het model terug te vinden is onder het tabblad Documentatie, Procedures en formulieren, of het invullen van het formulier voor de aangifte van het arbeidsongeval, overeenkomstig artikel I.6-12 van de codex.

    De arbeidsongevallensteekkaart wordt opgesteld rekening houdend met de tabellen A, B, C, D, E en F opgenomen in de lijst van codes (PDF, 361.03 KB) die beschikbaar is onder het tabblad Documentatie, Procedures en formulieren.
    Deze lijst met codes is zelf gebaseerd op het « Europees registratiesysteem voor oorzaken en omstandigheden van arbeidsongevallen (PDF, 24.98 MB) », dat het Europese referentie-instrument is voor de analyse van arbeidsongevallen.

    Tabel A van de lijst van codes heeft als titel "de afwijkende gebeurtenis", waarmee wordt bedoeld de gebeurtenis waarvan het letsel het directe gevolg is. Indien het opeenvolgende gebeurtenissen betreft, dient enkel de laatste vermeld te worden. Indien het gelijktijdige afwijkende gebeurtenissen betreft, wordt enkel de meest doorslaggevende vermeld.

    Tabel B van de lijst van codes bevat de titel "bij de afwijkende gebeurtenis betrokken voorwerp". Hierbij is het belangrijk dat het voorwerp wordt gekozen dat betrokken is bij de afwijkende gebeurtenis die tot het ongeval heeft geleid.

    Ook op het aangifteformulier, dat gebruikt wordt om een arbeidsongeval aan te geven aan de verzekeraar, wordt gebruik gemaakt van de codering zoals deze voorkomt in de tabellen A en B.

    In de gevallen waarin de interne dienst voor preventie en bescherming op het werk die de arbeidsongevallensteekkaart heeft opgesteld of het formulier voor de aangifte van het arbeidsongeval heeft ingevuld, niet met het gezondheidstoezicht op zijn werknemers is belast, stuurt de werkgever een kopie van de steekkaart of aangifte naar de afdeling belast met het medisch toezicht van de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk waarbij hij aangesloten is.

    In de praktijk is het, gelet op de administratieve vereenvoudiging, aangewezen dat gebruik wordt gemaakt van het formulier voor de aangifte van een arbeidsongeval.

    Ernstig arbeidsongeval

    Bij een ernstig arbeidsongeval moeten verschillende maatregelen worden genomen. Uitleg hierover vindt u op de volgende pagina's:

    !! Belangrijk: arbeidsongevallen die leiden tot blijvende arbeidsongeschiktheid of overlijden (gekwalificeerd als zeer ernstige arbeidsongevallen) moeten onmiddellijk worden gemeld Afdeling van het Regionaal Toezicht van de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk.

    Een actieve wachtdienst is ingericht binnen deze afdeling. De bedoeling van deze wachtdienst is de onmiddellijke telefonische aangifte mogelijk te maken aan de met het toezicht belaste ambtenaar van zeer ernstige arbeidsongevallen, die zich voordoen buiten de kantooruren op werkdagen, zaterdagen, zon- en feestdagen, brugdagen en gedurende de periode van collectieve sluiting tussen Kerstmis en Nieuwjaar.

    Fiches met lessen uit ongevallen

    Vanuit de ontvangen omstandige verslagen en de daaraan gekoppelde onderzoeken en inspectiebezoeken, alsook van andere documenten met betrekking tot niet ernstige arbeidsongevallen, stelt de inspectie van het toezicht op het welzijn op het werk fiches op om de meest interessante informatie naar voor te brengen: omstandigheden, problematiek, oorzaken, gevolgen en preventiemaatregelen. Er wordt uitdrukkelijk voor gezorgd om de privacy van bedrijven en personen en het geheim van het gerechtelijk onderzoek te vrijwaren.

    U kunt deze fiches raadplegen op de website van het Belgisch kenniscentrum over welzijn op het werk, BeSWIC (Belgian Safe Work Information Center): Lessen uit ongevallen. 

    Voor alle vragen, opmerkingen en suggesties over deze fiches kunt u terecht bij de arbeidsinspectiedienst ‘Algemene Directie op het Toezicht Welzijn op het Werk’: tww@werk.belgie.be.

    Specifieke toelichtingen

    Adviezen van de Hoge Raad voor preventie en bescherming op het werk