Veiligheidsverificaties in Seveso-bedrijven

Op deze pagina

Wat is een veiligheidsverificatie?

Een veiligheidsverificatie is een onderzoek dat wordt uitgevoerd door de politie-, veiligheids- en inlichtingendiensten en dat leidt tot een veiligheidsadvies.

Het doel van een veiligheidsverificatie is na te gaan of een persoon toegang kan krijgen tot een gevoelige functie of zone in een Seveso-bedrijf.

In het kader van dit onderzoek worden persoonsgegevens geraadpleegd in bestanden van de politie-, veiligheids- en inlichtingendiensten.

Wettelijk kader

Veiligheidsverificaties maken deel uit van de maatregelen ter bescherming van de fundamentele belangen van de Belgische Staat, onder meer in de strijd tegen terrorisme.

De wettelijke basis wordt gevormd door:

Activiteitensector Seveso-inrichtingen

Veiligheidsverificaties zijn enkel mogelijk binnen specifiek vastgelegde activiteitensectoren. Daaronder valt ook de sector van de Seveso-inrichtingen.

Deze sector wordt gedefinieerd als: ‘de inrichtingen onderworpen aan het Seveso-samenwerkingsakkoord, met uitzondering van de inrichtingen die reeds behoren tot een andere activiteitensector’. Voor deze activiteitensector is de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg de bevoegde administratieve overheid.

Seveso-inrichtingen die tegelijk tot een andere activiteitensectoren behoren (bijvoorbeeld Energie of International Ship and Port Security - ISPS), vallen onder de bevoegde overheid van die andere sector.

Deze webpagina heeft uitsluitend betrekking op Seveso-inrichtingen die tot de Seveso-activiteitensector behoren en waarvoor FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg de bevoegde administratieve overheid is.

Binnen deze FOD is de Afdeling van het toezicht op de chemische risico’s belast met de taken van de bevoegde administratieve overheid.

Voorafgaande toelating tot het vragen van veiligheidsadviezen

Een Seveso-bedrijf kan veiligheidsverificaties enkel invoeren na een voorafgaande toelating van de federale politie.

Daartoe wordt een dossier van voorafgaand algemeen verzoek om toelating tot het vragen van veiligheidsadviezen opgesteld in overleg met de bevoegde administratieve overheid.

Een veiligheidsadvies kan enkel worden opgelegd voor functies of zones:

waarvoor kwaadwillige handelingen schade kunnen berokkenen aan de fundamentele belangen van de Belgische Staat (zoals bepaald in artikel 12 van de wet van 11 december 1998),
en waarvoor de maatregel noodzakelijk, passend en proportioneel is.

Het verzoekdossier definieert de gevoelige functies en zones en bevat een motivering op basis van een risicoanalyse, waarin onder meer worden beschreven:

de relevante scenario’s van potentiële dreigingen en hun mogelijke impact;
de vastgestelde kwetsbaarheden en risicofactoren;
de reeds genomen beschermingsmaatregelen;
de beperking van deze maatregelen die veiligheidsverificaties noodzakelijk maken.

De bevoegde administratieve overheid dient het toelatingsdossier in bij de federale politie.

Indien het dossier ontvankelijk en volledig is, initieert de federale politie een dreigingsanalyse, die wordt uitgevoerd door de politie-, veiligheids- en inlichtingendiensten.

Op basis van het ingediende dossier en de conclusies van deze dreigingsanalyse beslist de federale politie om het verzoek geheel of gedeeltelijk in te willigen of te weigeren.

Seveso-inrichtingen die dergelijk dossier wensen op te starten, kunnen contact opnemen met de Afdeling van het toezicht op de chemische risico’s.

Veiligheidsofficier of beheerder van de veiligheidsadviezen

Voor de opstart van de eerste veiligheidsverificaties moet het Seveso-bedrijf een veiligheidsofficier of een beheerder van de veiligheidsadviezen aanstellen. De functie van beheerder van de veiligheidsadviezen werd ingevoerd in 2025 ingevoerd en is bedoeld voor bedrijven die werken met veiligheidsverificaties maar niet met veiligheidsmachtigingen. De beheerder is personeelslid van het bedrijf, moet beschikken over een geldig positief veiligheidsadvies en moet worden gemeld aan de bevoegde administratieve overheid.

Alle communicatie over individuele veiligheidsverificaties met de betrokken personen en met de bevoegde overheid verloopt uitsluitend via de veiligheidsofficier of beheerder.

Hun taken zijn vastgelegd in artikel 16 van het koninklijk besluit van 20 december 2024 betreffende de veiligheidsadviezen. Naast de correcte en tijdige aanvraag van de verificaties en de behandeling van de conclusies, volgt de beheerder ook houders van een veiligheidsadvies op en meldt hij zorgwekkende veranderingen die het advies kunnen beïnvloeden aan de bevoegde administratieve overheid.

Individuele veiligheidsverificaties en veiligheidsadviezen

Pas nadat een voorafgaande algemene toelating werd verkregen en een veiligheidsofficier of beheerder werd aangesteld, kunnen individuele veiligheidsverificaties worden gevraagd.

Alle personen die de gevoelige functie uitoefenen of toegang hebben tot de gevoelige zone, zowel huidige als toekomstige, moeten een veiligheidsverificatie ondergaan. Selectieve toepassing binnen eenzelfde gevoelige functie of zone is niet toegestaan.

De procedure voor de aanvraag van de veiligheidsverificatie tot de aflevering van het veiligheidsadvies is vastgelegd in artikelen 29 tot 31 van de wet van 11 december 1998 en het koninklijk besluit van 20 december 2024 betreffende de veiligheidsadviezen. Samengevat zijn de stappen:

De veiligheidsofficier of beheerder licht de betrokken persoon in.
De persoon geeft expliciet toestemming. Bij weigering kan de persoon de gevoelige functie of zone niet uitoefenen of betreden.
De aanvraag wordt via de veiligheidsofficier van de bevoegde administratieve overheid overgemaakt aan de federale politie.
De federale politie bezorgt binnen 30 dagen haar veiligheidsadvies aan de veiligheidsofficier van de bevoegde administratieve overheid. Dit advies kan zijn: positief, positief advies met een waarschuwing of negatief.
De bevoegde administratieve overheid neemt binnen acht dagen een beslissing over het veiligheidsadvies (positief of negatief) en brengt de veiligheidsofficier of beheerder op de hoogte.
Bij een negatief veiligheidsadvies of een positief advies met individuele waarschuwing wordt de betrokkene ook rechtstreeks geïnformeerd, met toelichting en (bij negatief advies) informatie over de beroepsmogelijkheid.

Het veiligheidsadvies wordt toegekend met een geldigheidsduur van hoogstens vijf jaar.

Geraadpleegde gegevens en kosten

De categorieën gegevens die kunnen worden geraadpleegd tijdens een veiligheidsverificatie, zijn strikt bepaald in:

artikel 32 van de wet van 11 december 1998,
en het uitvoerend koninklijk besluit van 8 mei 2018.

De werkgever is een retributie verschuldigd aan de federale politie voor elke aangevraagde veiligheidsverificatie. Het bedrag is vastgelegd in het koninklijk besluit van 4 februari 2024 tot vaststelling van het bedrag van de retributies die verschuldigd zijn in uitvoering van artikel 43 van de wet van 11 december 1998 betreffende de classificatie, de veiligheidsmachtigingen, de veiligheidsadviezen en de publiek gereguleerde dienst alsook van de verdeelsleutels.