Voordracht kandidaten

Op deze pagina

    Verkiesbaarheidsvoorwaarden: wie kan kandidaat zijn? 

    Om als geldige kandidaat te kunnen worden weerhouden, dient de werknemer op de verkiezingsdag (dag Y) aan de volgende voorwaarden te voldoen:

    Werknemer zijn van de onderneming

    Enkel personen die met de onderneming verbonden zijn door een arbeids- of een leerovereenkomst, dan wel kunnen terugvallen op een wettelijke gelijkstelling (de onderzoekers van het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek en de werknemers die voor een beroepsopleiding in de onderneming geplaatst zijn door de gemeenschapsinstellingen) kunnen zich kandidaat stellen.

    Een persoon die niet meer in dienst is, kan zich niet kandidaat stellen, tenzij hij gedurende de occulte periode in strijd met de regels over de bijzondere ontslagbescherming werd ontslagen.

    Behoren tot de werknemerscategorie waarvoor men zijn kandidatuur indient

    Kandidaat-arbeiders, kandidaat-bedienden, kandidaat-kaderleden en kandidaat-jeugdige werknemers dienen respectievelijk deel uit te maken van de categorie arbeiders, bedienden, kaderleden en jeugdigen waarvoor zij kandideren. Het behoren tot een categorie van werknemers wordt vastgesteld op basis van de kiezerslijst waarop de werknemer is ingeschreven.

    De kandidaat-jeugdige werknemers moeten jonger dan 25 jaar zijn op de dag van de verkiezing.

    Anciënniteitsvoorwaarde

    Kandidaten dienen op de verkiezingsdag te beschikken over een ononderbroken anciënniteit van 6 maanden (of een onderbroken anciënniteit van 9 maanden gedurende het kalenderjaar 2019).

    De oorzaken van schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst hebben geen invloed op de anciënniteitsvoorwaarden.

    Leeftijdsvoorwaarde

    Kandidaten voor de vertegenwoordiging van de jeugdige werknemers, moeten op de verkiezingsdag minstens 16 jaar oud zijn en mogen de leeftijd van 25 jaar nog niet bereikt hebben.

    Kandidaten voor de andere categorieën moeten op de verkiezingsdag minstens 18 jaar oud zijn en mogen de leeftijd van 65 jaar nog niet bereikt hebben.

    Uitsluitingen

    De personen die deel uitmaken van het leidinggevend personeel in het kader van de verkiezingsprocedure mogen geen kandidaat zijn.

    Ook de preventie-adviseur en de vertrouwenspersoon in de zin van de welzijnswetgeving mogen geen kandidaat zijn, noch voor het comité noch voor de ondernemingsraad.

    Uitzendkrachten tenslotte kunnen zich evenmin kandidaat stellen bij hun gebruiker.

    Wie kan kandidaten voordragen?

    De kandidaten worden voorgedragen op verschillende lijsten die variëren naargelang het betrokken orgaan.

    In het kader van de verkiezing van een comité voor preventie en bescherming op het werk, kan er een kandidatenlijst arbeiders en een kandidatenlijst bedienden worden voorgedragen. Voor zover de onderneming tenminste 25 werknemers tewerkstelt die jonger dan 25 jaar zullen zijn op de verkiezingsdag, kan er eveneens een kandidatenlijst jeugdige werknemers worden voorgedragen.

    In het kader van de verkiezing van een ondernemingsraad, kan er een kandidatenlijst arbeiders, een kandidatenlijst bedienden, en, onder dezelfde voorwaarden, een kandidatenlijst jeugdige werknemers worden voordragen. Voor zover de onderneming tenminste 15 kaderleden tewerkstelt, kan er eveneens een kandidatenlijst kaderleden worden voorgedragen. 

    De lijsten van arbeiders, bedienden en jeugdige werknemers kunnen enkel worden voorgedragen door interprofessionele werknemersorganisaties die als representatief erkend zijn: dit zijn tot op heden ABVV, ACLVB en ACV.

    Deze organisaties mogen wel volmacht geven voor de neerlegging van hun kandidatenlijsten aan hun centrales of regionale organisaties. Ze kunnen slechts volmacht geven voor één enkele kandidatenlijst per werknemerscategorie. De volmachthebbers die de kandidatenlijsten hebben neergelegd kunnen ook voor de kiesverrichtingen die plaatsvinden na het neerleggen van de kandidatenlijsten gemandateerd worden.

    In het kader van de verkiezing van een ondernemingsraad en voor zover er een aparte categorie kaderleden is bepaald op dag X, kunnen kandidatenlijsten kaderleden daarnaast óók worden ingediend door:

    -             de representatieve organisaties van kaderleden, tot op heden het NCK;

    -             ten minste 10 % van de kaderleden van de onderneming (zgn. huislijsten), met dien verstande dat het aantal ondertekenaars ter ondersteuning van deze lijst niet kleiner mag zijn dan 5 indien het aantal kaderleden minder bedraagt dan 50, en dan 10 indien het aantal kaderleden minder bedraagt dan 100; een kaderlid kan slechts één lijst ondersteunen.

    Opstellen van de kandidatenlijsten

    Op de kandidatenlijsten mogen niet meer kandidaten voorkomen dan er gewone én plaatsvervangende mandaten toegekend kunnen worden. Een kandidaat kan niet voorkomen op meer dan één kandidatenlijst. Eénzelfde persoon kan evenwel kandideren voor zowel comité als raad.

    De kandidatenlijsten dienen te worden opgesteld overeenkomstig de modelformulieren voorzien bij wet. De kandidaten worden voorgesteld per categorie, in volgorde van voordracht en met vermelding van de naam, voornaam, geslacht en eventueel roepnaam.

    De kandidatenlijsten van de representatieve werknemersorganisaties dragen een lijstnummer dat hen is toegekend bij loting verricht door de Minister van Werk. De huislijsten van kaderleden krijgen een nummer toegekend door de werkgever.

    De representatieve werknemersorganisaties moeten er in de mate van het mogelijke voor zorgen dat de werknemers en de verschillende secties van de onderneming op hun kandidatenlijsten vertegenwoordigd zijn en moeten erover waken dat de werknemers en de werkneemsters op hun kandidatenlijsten vertegenwoordigd zijn in verhouding tot hun respectievelijk belang in elke categorie van werknemers waarvan kandidatenlijsten neergelegd worden.

    Wijze en termijn van voordracht

    De representatieve werknemersorganisaties en organisaties van kaderleden kunnen hun kandidatenlijsten op verschillende wijzen bij de werkgever indienen.

    • Met het oog op de sociale verkiezingen 2020, hebben de drie representatieve werknemersorganisaties (ACV, ABVV en ACLVB) en de organisatie van kaderleden (NCK) zich geëngageerd om de kandidatenlijsten digitaal via de webapplicatie in te dienen.
    • In uitzonderlijke gevallen zal een papieren kandidatenlijst nog per post ingediend worden (bv. ondernemingen die nagelaten hebben om hun verkiezingsprocedure officieel te melden bij de FOD Werk.)
    • Een papieren kandidatenlijst kan ook overhandigd worden aan de werkgever zelf. Deze laatste mogelijkheid wordt voornamelijk voor de indiening van de huislijsten van de kaderleden aangewend. Huislijsten kaderleden dienen noodzakelijkerwijs op papier te worden ingediend.

    Het indienen van de kandidatenlijsten moet plaatsvinden uiterlijk op dag X +35. Deze datum wordt bepaald door de datum van digitale indiening binnen de webapplicatie, de datum van de verzending per post van de kandidatenlijsten (niet de ontvangst), of de datum van overhandiging van de lijsten aan de werkgever. De organisaties die lijsten hebben voorgedragen kunnen tot het verstrijken van de termijn van X+35 nog wijzigingen aanbrengen in de reeds voorgedragen kandidatenlijsten.

    Merk op dat de wettelijke bepaling volgens de welke handelingen die binnen de verkiezingsprocedure op een zondag of een inactiviteitsdag vallen worden vervroegd naar de vooravond, niet van toepassing is op de indieningshandeling door de vakbonden: kandidatenlijsten kunnen dus rechtsgeldig worden ingediend op een zondag of een inactiviteitsdag.

    Wat moet de werkgever met de kandidatenlijsten doen en waar op de webapplicatie kan hij de lijsten vinden en klachten of intrekkingen meedelen?

    De werkgever vindt de lijsten die de representatieve organisaties hebben ingediend in de rubriek  “Documenten vakbond” op de webapplicatie. De contactpersoon aangemeld op de webapplicatie wordt via mail verwittigd als een representatieve organisatie een kandidatenlijst oplaadt op de webapplicatie. De werkgever wordt hiervan ook via e-box op de hoogte gebracht.

    De werkgever moet op dag X+40 de laatst, binnen de wettelijke termijn, opgeladen kandidatenlijst, aanplakken. De kandidatenlijsten opgeladen op een vroeger tijdstip en/of datum worden vervangen door de laatst binnen termijn ingediende lijst en zijn dus niet meer geldig.

     


    printscreen van webapplicatie - plaats waar kandidatenlijsten gevonden kunnen wordenprintscreen webapplicatie - overzicht verschillende vakbonden

    De werkgever dient de tijdig ingediende kandidatenlijsten aan te plakken in zijn onderneming uiterlijk op dag X+40. Dit kan op papieren dan wel digitale wijze. Dit bericht moet de volgende vermelding bevatten: "Om de afvaardiging die zal worden verkozen een werkelijk vertegenwoordigend karakter te geven, hebben alle werknemers de plicht aan de stemming deel te nemen.”

    De werkgever dient eventuele intrekkingen of klachten die tegen deze lijsten bij hem worden ingediend, voor te leggen aan de voordragers uiterlijk op dag X+48. Hiervoor kan hij ook gebruik maken van de webapplicatie.

    printscreen webapplicatie - indienen klacht of intrekking

    Dientengevolge kunnen er wijzigingen worden aangebracht aan de lijsten. Dit gebeurt door een digitale indiening van de wijziging door de representatieve organisaties. Opnieuw worden de contactpersoon aangemeld op de webapplicatie via mail, en de werkgever via e-box op de hoogte gebracht.

    Uiterlijk op dag X+56 dient de werkgever over te gaan tot een tweede aanplakking van de kandidatenlijsten.

    Hierna kunnen er beroepen bij de arbeidsrechtbank worden ingesteld tegen de kandidatenlijsten. Tot dag X+76 kunnen er in bepaalde gevallen tevens vervangingen worden doorgevoerd binnen de kandidatenlijsten. (Voor een uitgebreide toelichting: zie de brochure sociale verkiezingen (PDF, 786.46 KB))

    Vervangingen worden door de representatieve organisaties ook digitaal ingediend. Opnieuw wordt de contactpersoon via mail en de werkgever via e-box op de hoogte gebracht.

    Uiterlijk op dag X+77 dient de werkgever over te gaan tot een derde en laatste aanplakking van de definitieve kandidatenlijsten.

    Werkgevers die geen gebruik maken van de webapplicatie

    Werkgevers die geen gebruik maken van de webapplicatie en de verkiezingsprocedure bijgevolg volledig per post afhandelen, moeten de FOD Werk uiterlijk op X+35 (nogmaals) contacteren via sociale.verkiezingen@werk.belgie.be om na te gaan of op hun TBE’s geen kandidatenlijsten werden ingediend via de webapplicatie. Immers, ook voor de ondernemingen die per post werken, kunnen de kandidatenlijsten door de representatieve organisaties niettemin via de webapplicatie ingediend worden: deze zullen niet automatisch per post verstuurd worden.