Invloed van de Corona-crisis op de sociale verkiezingen en de overlegorganen

Op deze pagina

    Advies nr. 2.169 van de sociale partners binnen de Nationale Arbeidsraad in verband met de herneming van de verkiezingsprocedure na opschorting, uitgebracht op 30 juni 2020 (02/07/2020)

    Ingevolge de Coronacrisis werden alle lopende verkiezingsprocedures in het kader van de SV2020 tijdelijk opgeschort vanaf dag X+36, op basis van de wet van 4 mei 2020 tot regeling van de opschorting van de procedure sociale verkiezingen van het jaar 2020 ingevolge de coronavirus COVID-19 pandemie (Belgisch Staatsblad, 13 mei 2020).

    Praktisch gezien diende elke betrokken onderneming haar lopende verkiezingsprocedure nog te finaliseren tot en met dag X+35, waarna ze werd stilgelegd voor onbepaalde termijn. Volgens genoemde wet diende de datum van het einde van de opschorting en de modaliteiten van herneming te worden bepaald bij Koninklijk besluit, op advies van de Nationale Arbeidsraad. In dit kader moest tevens een nieuwe verkiezingsperiode te worden bepaald, die afwijkt van de oorspronkelijk vastgelegde periode van 11 tot en met 24 mei 2020.

    De afgelopen weken hebben de sociale partners in de Nationale Arbeidsraad zich over deze herneming gebogen. Op 30 juni 2020 brachten ze advies nr. 2.169 uit.

    De sociale partners bevestigen dat de uitgestelde sociale verkiezingen zullen plaatsvinden van 16 tot 29 november 2020. Overeenkomstig hun advies zal de nieuwe concrete verkiezingsdatum binnen elke onderneming - in principe - niet vrij kunnen worden bepaald, doch automatisch volgen uit een logische inpassing van de oorspronkelijke verkiezingsdag in de nieuw bepaalde verkiezingsperiode. De herneming van de verkiezingsprocedure op de nieuw bepaalde dag X+36, die uit de uitgestelde verkiezingsdatum voortvloeit, zal in het algemeen ten vroegste plaats kunnen hebben vanaf 23 september 2020. Nog volgens het advies van de partners, dient de auteur van het bericht X (OR, CPBW of werkgever) binnen elke onderneming voorafgaand aan de herneming de nodige verrichtingen te doen met het oog op de aanpassing van de datum, en, desgevallend, de uurregeling, van de verkiezingen, en van de kieskalender. Deze aanpassingen moeten intern en externe worden gecommuniceerd volgens de gebruikelijke methode.

    De regeling van herneming van de sociale verkiezingsprocedure als bepaald in het advies van de Nationale Arbeidsraad, dient te worden omgezet in een Koninklijk besluit. Dit wordt momenteel met spoed uitgewerkt. Een toelichting bij de inhoud van dit besluit en de precieze draagwijdte van de herneming, zal op deze pagina raadpleegbaar zijn onmiddellijk na de publicatie ervan. 

    U kan het advies nr. 2.169 van de Nationale Arbeidsraad alvast hier raadplegen.

    Wet van 4 mei 2020 tot regeling van de opschorting van de procedure sociale verkiezingen van het jaar 2020 ingevolge de coronavirus COVID-19 pandemie gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad (13/05/2020)

    Vandaag, op 13 mei 2020, werd de wet van 4 mei 2020 tot regeling van de opschorting van de procedure sociale verkiezingen van het jaar 2020 ingevolge de coronavirus COVID-19 pandemie in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd.

    Deze wet verankert het principe volgens hetwelk, ingevolge de Coronacrisis, alle lopende verkiezingsprocedures in het kader van de SV2020 tijdelijk worden opgeschort vanaf dag X+36, en werkt een aantal juridische gevolgen van deze opschorting uit. Zij heeft een verantwoorde retroactieve werking vanaf 17 maart 2020.

    De wet betreft een omzetting van het advies nr. 2.160 van 24 maart 2020 van de Nationale Arbeidsraad. Een toelichting bij de principes weerhouden in het advies en omgezet bij deze wet, is beschikbaar op deze pagina, onder de titel: “Toelichting bij de consensus van de sociale partners over de tijdelijke opschorting van de procedure sociale verkiezingen (07/04/2020)”.

    Praktisch gezien dient elke betrokken onderneming haar lopende verkiezingsprocedure nog te finaliseren tot en met dag X+35. Vervolgens wordt de procedure vanaf dag X+36 stilgelegd voor een nog onbepaalde termijn. De datum van het einde van de opschorting en de modaliteiten volgens de welke de procedure zal moeten worden hernomen, zullen worden bepaald bij een Koninklijk besluit, op advies van de Nationale Arbeidsraad. De sociale partners zullen hiertoe ten gepaste tijde samenkomen. In het kader van de herneming van de procedure zal er een nieuwe verkiezingsperiode worden bepaald, die afwijkt van de oorspronkelijk vastgelegde periode van 11 tot en met 24 mei 2020. In elke onderneming zal de kieskalender overeenkomstig de nieuwe verkiezingsdag moeten worden aangepast vanaf dag X+36.

    Voor specifieke vragen over de gevolgen van de opschorting van de verkiezingsprocedure kan u terecht bij het team Sociale Verkiezingen via sociale.verkiezingen@werk.belgie.be of via 02/233.43.00.

    Wet tot regeling van de opschorting van de procedure sociale verkiezingen gestemd (23/04/2020)

    Op donderdag 23 april 2020 werd in het Parlement de “wet tot regeling van de opschorting van de procedure sociale verkiezingen van het jaar 2020 ingevolge de coronavirus COVID-19 pandemie” gestemd.

    Deze wet wordt weldra gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. In afwachting van de publicatie, is het dossier raadpleegbaar op de website van de Kamer van Volksvertegenwoordigers. De wet heeft een verantwoorde retroactieve werking vanaf 17 maart 2020.

    Sinds de beslissing van 17 maart 2020 van de sociale partners binnen de Groep van Tien, werd er reeds ruim gecommuniceerd over de opschorting en haar gevolgen. Met de stemming van deze wet komt er nu ook officieel een einde aan de onzekerheid over de lopende verkiezingsprocedures en de invloed van de maatregelen genomen in het kader van de Corona-crisis.

    De wettekst betreft een omzetting van het advies nr. 2.160 van 24 maart 2020 van de Nationale Arbeidsraad. Dit advies vormt de neerslag van de consensus die de sociale partners sloten over de tijdelijke opschorting van de lopende sociale verkiezingsprocedure vanaf dag X+36, en de gevolgen ervan.

    Een toelichting bij de principes weerhouden in het advies en omgezet bij wet, is beschikbaar op deze pagina, onder de titel: “Toelichting bij de consensus van de sociale partners over de tijdelijke opschorting van de procedure sociale verkiezingen (07/04/2020)”

    Toelichting bij de consensus van de sociale partners over de tijdelijke opschorting van de procedure sociale verkiezingen (07/04/2020)

    De uitbraak van de Covid-19 pandemie en de maatregelen die genomen zijn om de opmars ervan te stoppen, maken een normaal verloop van de verdere sociale verkiezingsprocedure volgens de oorspronkelijk vastgelegde kieskalender en een goede organisatie van de sociale verkiezingen in mei 2020 onmogelijk.

    Gelet op deze omstandigheden hebben de sociale partners verenigd in de Groep van Tien  op 17 maart 2020 een consensus gesloten over de collectieve opschorting van de lopende verkiezingsprocedure tot een nader te bepalen datum. De sociale partners verenigd binnen de Nationale Arbeidsraad hebben deze principiële consensus bevestigd in een advies 2.160 dd. 24 maart 2020 waarin het kader van de opschorting werd vastgelegd en waarin door alle partijen engagementen werden aangegaan. Als bijlage bij dit advies werd een overzicht gevoegd van de technisch-juridische punten die dienen te worden uitgeklaard ingevolge deze opschorting. De Nationale Arbeidsraad deed een oproep aan de regering om dringend het noodzakelijk wettelijk en regelgevend kader goed te keuren en waar nodig met retroactieve werking, zodat aan alle betrokken partijen de nodige rechtszekerheid geboden wordt.

    Deze regelgeving wordt momenteel met spoed uitgewerkt.

    Uit de consensus van de sociale partners volgen volgende principes. Merk op dat de toepassing van deze principes geldt onder voorbehoud van een conforme omzetting in regelgeving.

    1. De lopende procedure sociale verkiezingen wordt collectief opgeschort vanaf dag X+36.

    2. Alle verkiezingshandelingen die wettelijk moeten worden uitgevoerd tot en met dag X+35, dienen in alle ondernemingen te worden gefinaliseerd. Dit geldt zowel voor  ondernemingen die de procedure volgen binnen de wettelijk voorgeschreven kalender (met een oorspronkelijk voorziene verkiezingsdag dag in een periode van 11 tot en met 24 mei 2020), als voor ondernemingen die hun verkiezingsprocedure laattijdig opstartten, en voor ondernemingen wiens procedure vertraging opliep wegens beroepen voor de arbeidsgerechten of schorsing.

    Fase X+35 betreft de fase van eerste voordracht van de kandidatenlijsten. Deze indiening gebeurt veelal digitaal via de webapplicatie van de FOD. Huislijsten-kaderleden kunnen daarentegen enkel worden ingediend via overhandiging aan de werkgever of via verzending met de post. Merk met betrekking tot dit laatste geval op dat de datum van voordracht wordt bepaald door de verzendingsdatum, en niet door de datum van ontvangst van de lijst door de werkgever.

    3. Alle verkiezingshandelingen worden opgeschort vanaf dag X+36 voor een nog onbepaalde termijn. De verkiezingsprocedure zal pas weer worden hernomen op een bij Koninklijk besluit nader te bepalen datum en volgens de modaliteiten hierin vastgelegd, op advies van de Nationale Arbeidsraad. In dit kader zal een nieuwe verkiezingsperiode worden bepaald in afwijking van de periode van 11 tot en met 24 mei 2020: op basis van deze nieuwe periode zullen alle ondernemingen een nieuwe kieskalender vanaf dag X+36 moeten opstellen.

    4. Alle handelingen en beslissingen die tot en met dag X+35 plaatsvonden, met inbegrip van de rechterlijke uitspraken dienaangaande, zijn definitief verworven. Ook akkoorden gesloten tot en met dag X+35 (zoals bv. akkoorden in verband met stemming per brief) zijn definitief verworven. Dit principe is evenwel niet van toepassing op akkoorden die expliciet gelinkt zijn aan de COVID-19 crisis, tenzij partijen anders beslissen.

    Uitzondering op dit principe: de beslissing over de verkiezingsdag, en eventueel de uurregeling, alsook de initiële kieskalender zal in elke onderneming moeten worden aangepast bij de herneming van de procedure na de opschorting.

    5. Alle handelingen vanaf dag X+36, zoals bijvoorbeeld de aanplakking van de kandidatenlijsten in de onderneming en de fasen van klacht en beroep tegen de kandidatenlijsten, mogen niet worden verdergezet. Indien dit toch gebeurt, zijn deze handelingen nietig.

    Uitzondering op dit principe: de formaliteiten inzake de volledige stopzetting van de procedure indien er op dag X+35 geen enkele kandidatenlijst werd voorgedragen, mogen nog rechtsgeldig worden uitgevoerd (aanplakking van het bericht van volledige stopzetting en communicatie aan de vakorganisaties en de FOD via verzending of via de webapplicatie). Let op, de beroepstermijn tegen deze beslissing van volledige stopzetting, loopt evenwel pas na herneming van de procedure volgens de wettelijke termijnen.

    6. Bij de beoordeling van de tweede kiesvoorwaarde voor de uitzendkrachten (tewerkstelling bij de gebruiker gedurende 26 dagen in een periode van X tot en met X+77) wordt geen rekening gehouden met de dagen van tewerkstelling die vallen tijdens de periode van opschorting.

    Het voldoen aan de verkiesbaarheidsvoorwaarden wordt voor àlle kandidaten (de tot en met dag X+35 voorgedragen kandidaten, alsook de nog voor te dragen vervangende kandidaten na de periode van opschorting) beoordeeld opzichtens de oorspronkelijk voorziene verkiezingsdag en niet opzichtens de uitgestelde verkiezingsdag.

    7. De bestaande overlegorganen blijven verder functioneren tot de installatiedatum van de nieuwe organen verkozen tijdens de uitgestelde verkiezingen.

    8. De bijzondere ontslagbescherming blijft gelden, ook tijdens de periode van opschorting, voor alle kandidaten en voor alle niet-verkozenen en leden van de bestaande overlegorganen, onder voorbehoud van twee afwijkingen zoals hieronder toegelicht.

    De verlenging van de bijzondere ontslagbescherming die geldt als er geen nieuw orgaan meer wordt ingesteld (cfr. art. 2, §2, tweede lid van de Wet van 19 maart 1991 betreffende de bijzonder ontslagbescherming), wordt beoordeeld ten opzichte van de eerste dag van de nieuw te bepalen verkiezingsperiode.

    De onverkorte toepassing van de bijzondere ontslagbescherming tijdens de periode van de opschorting kan evenwel onevenredige gevolgen hebben. Om deze in te dijken, werden de volgende afwijkingen voorzien:

    • De zgn. occulte periode van ontslagbescherming voor de kandidaten voorgedragen op X+35 is voorbij. De occulte periode voor de kandidaten die na de opschorting zullen worden voorgedragen als vervanger, loopt gedurende de periode van de opschorting echter niet. Zij neemt pas weer een aanvang vanaf de zesendertigste dag die voorafgaat aan de datum van herneming van de kiesprocedure na deze opschorting, of dus vanaf de zesendertigste dag die voorafgaat aan de nieuw bepaalde dag X+36 binnen de nieuwe kieskalender die na de periode van opschorting zal worden opgesteld binnen elke onderneming.
    • Voor de niet-verkozenen in het kader van de vorige sociale verkiezingen en de leden van de bestaande organen die zich niet opnieuw kandidaat stellen, en die ontslagen werden voor 17 maart 2020 (zijnde de datum van de beslissing van de Groep van Tien aangaande de opschorting), wordt de berekening van de bijzondere variabele ontslagvergoeding (als bedoeld in artikel 17 van de Wet van 19 maart 1991) beperkt in functie van de oorspronkelijke voorziene verkiezingsdag. Voor deze personen die na 17 maart 2020 worden ontslagen, blijft de gewone berekening gelden, dus in functie van de uitgestelde verkiezingsdag.

    Voor andere of specifieke vragen over de gevolgen van de opschorting van de verkiezingsprocedure kan u terecht bij het team Sociale Verkiezingen via sociale.verkiezingen@werk.belgie.be of via 02/233.43.00.

    Advies van de sociale partners binnen de Nationale Arbeidsraad (25/03/2020)

    Op 24 maart 2020 hebben de sociale partners binnen de Nationale Arbeidsraad de consensus over de collectieve opschorting van de sociale verkiezingsprocedure vanaf dag X+36 officieel bevestigd in hun advies nr. 2.160 (PDF, 121.74 KB)

    In dit advies bevestigden de partners het principe van opschorting en werden vanuit werkgevers- en werknemerskant wederzijdse engagementen aangegaan in verband met het verdere serene verloop van de procedure. Als bijlage bij het advies werd een lijst met technisch-juridische punten gevoegd in verband met de gevolgen van de opschorting.

    Dit advies wordt met spoed omgezet in regelgeving (bijzondere volmachten regeling).

    Een toelichting bij de inhoud en de precieze draagwijdte van deze maatregelen is weldra raadpleegbaar op deze website.

    Invloed op de verkiezingsprocedure (18/03/2020)

    Door de Corona-crisis is de normale werking van vele ondernemingen zwaar verstoord. Ingevolge de grote fysieke afwezigheid van werknemers op de werkvloer wordt de degelijke organisatie van sociale verkiezingen en de verderzetting van de lopende procedure onmogelijk.

    In die omstandigheden hebben de sociale partners een informele consensus bereikt over de collectieve opschorting van de sociale verkiezingsprocedure.

    Zij zullen zich de komende dagen beraden over de praktische details en juridische gevolgen.

    De definitieve consensus wordt zo spoedig mogelijk bekrachtigd en verankerd in de regelgeving (bijzondere volmachten regeling).

    Concreet betekent de opschorting dat de procedure vanaf dag X+36 wordt stilgelegd (‘bevroren’) en dat de voortgang van alle procedurestappen die na X+35 vallen wordt uitgesteld tot een nog nader te bepalen datum. De daadwerkelijke verkiezingsdag zal bijgevolg niet plaatsvinden van 11 tot en met 24 mei 2020. Op de nader te bepalen datum (vermoedelijk na de zomer) zal de procedure dan worden hernomen vanaf dag X+36.

    Niettemin dienen de eventueel thans nog lopende verkiezingshandelingen nog te worden verdergezet tot en met dag X+35.

    Het is dan ook belangrijk dat de fase van eerste indiening van kandidaturen in elke onderneming verder wordt afgehandeld. Deze fase verloopt veelal digitaal door de voordracht van kandidaturen door de vakorganisaties via de webapplicatie. Huislijsten voor kandidaat-kaderleden kunnen verder op papier worden ingediend via verzending met de post.

    De verplichte eerste aanplakking van de kandidatenlijsten die de werkgever dient door te voeren op dag X+40 wordt echter uitgesteld.

    Van zodra er meer duidelijkheid is over de precieze gevolgen van de opschorting, zal hierover worden geïnformeerd op deze website.

    Invloed op de werking van de overlegorganen

    De werkgever zorgt ervoor dat hij de overlegorganen binnen de onderneming, zoals de ondernemingsraad als bedoeld in artikel 14 van de wet van 20 september 1948 houdende organisatie van het bedrijfsleven en het comité voor preventie en bescherming op het werk zoals bedoeld in artikel 65 van de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk, ook tijdens deze pandemie blijft betrekken voor deze materies waarvoor ze bevoegd zijn.

    Zolang er geen nieuwe overlegorganen opgericht zijn, blijven de huidige verder functioneren.

    Aangezien een goed sociaal overleg en een goede communicatie naar het personeel toe belangrijk zijn, kan er vergaderd worden rekening houdend met de regels van “social distancing” of door gebruik te maken van skype, videoconferenties, … of elke andere oplossing die door beide partijen van de ondernemingsraad of het comité voor preventie en bescherming op het werk werd goedgekeurd volgens de modaliteiten voorzien in het huishoudelijk reglement.

    Ondernemingsraad

    Wat de jaarlijkse economische en financiële vergadering betreft in vennootschappen: het koninklijk besluit van 27 november 1973 betreffende de economische en financiële inlichtingen te verstrekken aan de ondernemingsraden voorziet dat deze moet plaatsvinden voor de Algemene Vergadering van aandeelhouders. Dit betekent dat voor de wetgeving op de ondernemingsraden de jaarvergadering kan worden uitgesteld als ook de Algemene Vergadering wordt uitgesteld.

    Voor vragen over de werking van de ondernemingsraad kan men steeds terecht bij de Cel Inspraakorganen via het e-mail adres: tsw.bedrijfsorganisatie@werk.belgie.be