Commissie belast met de haalbaarheidsstudie van een codificatie van het arbeidsrecht

Op deze pagina

    Voorstelling

    De Commissie belast met de haalbaarheidsstudie van een codificatie van het arbeidsrecht (afgekort: Cometco) werd opgericht bij koninklijk besluit van 29 februari 2024 (BS 19 maart 2024). 
    De opdracht en samenstelling van de commissie werden vastgelegd in dit koninklijk besluit.

    De werkzaamheden van de Commissie startten in april 2024. Eind februari 2027 dient een verslag te worden voorgelegd aan de minister van Werk.

    Er gebeurt een periodieke rapportering aan de minister van Werk en de Nationale Arbeidsraad.

    Opdracht

    De arbeidsrechtelijke bronnen zijn talrijk. Teksten hebben zich opgestapeld, zijn gewijzigd en aangevuld waardoor zij niet altijd gemakkelijk te begrijpen en te vinden zijn voor de belangrijkste doelgroepen. De vraag is of een codificatie (in de ruime zin van het woord) van het arbeidsrecht een antwoord kan bieden op eventuele problemen die zich in dit verband stellen. Daarnaast moet onderzocht worden of een codificatie al dan niet haalbaar is.

    Het eindverslag van de commissie, dat eind februari 2027 opgeleverd wordt dient het volgende te bevatten:

    • een stappenplan;
    • een historisch overzicht van vroegere codificatie-initiatieven van het arbeidsrecht en van andere juridische materies;
    • een vergelijkende studie van deze codificatie-initiatieven, een overzicht van niet / niet meer te begane fouten en van ″best practices″;
    • een vergelijkende Europese studie;
    • een onderzoek van de posities in de rechtsleer;
    • het resultaat van ontmoetingen met de belanghebbenden;
    • een analyse van de uitdagingen op het vlak van sociaal overleg en op het vlak van organisatie van een dergelijke codificatie;
    • een analyse van de impact van een codificatie op andere rechtstakken, zoals de regelgeving inzake sociale zekerheid;
    • het onderzoek van meer specifieke vragen in verband met een codificatie van het recht in het algemeen en van het arbeidsrecht in het bijzonder;
    • de conclusies i.v.m. de haalbaarheid van een codificatie van het arbeidsrecht, en
      • In geval van een positieve conclusie, voorstellen om een dergelijke hervorming voor te bereiden en te realiseren;
      • In geval van een negatieve conclusie, voorstellen over wat er minimaal zou kunnen ten uitvoer gelegd worden.

    Samenstelling

    De commissie telt 24 leden. Zij wordt voorgezeten door de voorzitter (em. prof. dr. W. van Eeckhoutte) en de vice-voorzitter (prof. dr. E. Dermine).

    De leden van de commissie hebben een uiteenlopende professionele achtergrond. Zij werden bij koninklijk besluit aangewezen op basis van hun ervaring of hun bijzondere kennis inzake het arbeidsrecht en oefenen hun opdracht uit in volledige onafhankelijkheid. Beide taalgroepen zijn vertegenwoordigd.

    De werkzaamheden van de commissie worden ondersteund door het secretariaat en twee onderzoekers, Amaury Mechelynck en Dieter Demuynck, die verbonden zijn aan respectievelijk de Université Libre de Bruxelles (ULB) en de Universiteit Gent (UGent).

    Tijdens de vergaderingen is in samenspraak met de Nationale Arbeidsraad een waarnemer van de NAR aanwezig. Deze rol wordt thans waargenomen door Sarah Léonard.

    De leden van de commissie zijn:

    Overheidsadministratie

    • Marc Beliën (N) - attaché bij de AD Arbeidsrecht en Juridische studiën van de FOD Werkgelegenheid
    • Philip Braekmans (N) - adviseur-generaal bij de AD Collectieve Arbeidsbetrekkingen van de FOD Werkgelegenheid
    • Michel De Gols (F) - ere-directeur-generaal bij de AD Individuele Arbeidsbetrekkingen van de FOD Werkgelegenheid
    • Cécile Dressen (F) - adviseur-generaal bij de AD Toezicht op de Sociale Wetten van de FOD Werkgelegenheid
    • Tomas Munoz Caballero (F) - attaché-expert bij de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD)
    • Jackie Van Damme (N) - voormalig adviseur- generaal bij de AD Arbeidsrecht en Juridische studiën van de FOD Werkgelegenheid en voormalig voorzitter van de Adviesraad van het sociaal strafrecht
    • Geert Vandendriessche (N) - directeur-generaal van de AD Reglementeringen en Geschillen van de RVA
    • Chris Vanlaere (N) - adviseur-generaal bij de AD Arbeidsrecht en Juridische studiën van de FOD Werkgelegenheid
    • Véronique Verelst (F) - adviseur-generaal bij de AD Arbeidsrecht en Juridische studiën van de FOD Werkgelegenheid
    • Marie-Hélène Vrielinck (F) - adviseur- generaal bij de AD van de Juridische Diensten van de RSZ

    Academici

    • Alexander De Becker (N) - professor aan de Universiteit Gent en advocaat (balie van Gent)
    • Elise Dermine, vice-voorzitter (F) - professor aan de Université Libre de Bruxelles
    • Filip Dorssemont (F) - gewoon hoogleraar aan de Université Catholique de Louvain
    • Frank Hendrickx (N) - gewoon hoogleraar aan de KU Leuven
    • Jean-François Neven (F) - docent aan de Université Libre de Bruxelles en advocaat (Franstalige balie van Brussel)
    • Wilfried Rauws (N) - emeritus gewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel 
    • Simon Taes (N) - onderzoeker aan het Instituut voor Arbeidsrecht van de KU Leuven
    • Willy van Eeckhoutte, voorzitter (N) - advocaat bij het Hof van Cassatie en emeritus buitengewoon hoogleraar aan de Universiteit van Gent

    Advocaten

    • France Lambinet (F) - advocaat (balie van Namen)
    • Anne-Valérie Michaux (F) - advocaat (Franstalige balie van Brussel)

    Magistratuur

    • Hugo Mormont (F) - advocaat-generaal bij het Hof van Cassatie
    • Véronique Pertry (N) - rechter in de Nederlandstalige arbeidsrechtbank te Brussel
    • Kristof Salomez (N) - substituut-arbeidsauditeur bij het arbeidsauditoraat Gent en gewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel
    • Eva Van Hoorde (N) - raadsheer in het Hof van Cassatie

    Leden van cometco

    Vergaderingen

    In principe vergadert de commissie maandelijks, hetzij plenair, hetzij in kleinere werkgroepen. 

    In een eerste fase werden diverse concepten van codificatie voorgesteld aan de commissie, gaande van een digitale compilatie tot een codificatie met inhoudelijke wijzigingen (al dan niet gebruik makend van aanbouwwetgeving), evenals coördinatie en codificatie van het bestaand recht zonder inhoudelijke wijzigingen. 

    Er werden tevens verschillende uiteenzettingen gegeven door experten:

    • Frank Hendrickx, professor aan de KU Leuven, en Simon Taes, onderzoeker bij het Instituut voor Arbeidsrecht aan de KU Leuven gaven de uiteenzetting “Codificatie van het Belgische arbeidsrecht: feedback uit de Begasoz-ervaring en gerelateerd onderzoek”.
    • Godelieve Ponnet, adviseur-generaal van de Directie van de ondersteuning van het welzijnsbeleid van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, heeft uitleg gegeven over de totstandkoming van de Codex welzijn op het werk. 
    • Fabienne Kéfer, professor aan de Universiteit van Luik en voormalig voorzitter van de Commissie voor de Hervorming van het Sociaal Strafrecht, heeft de werkzaamheden van deze commissie toegelicht die hebben geleid tot het samenbrengen van de verspreide strafrechtelijke bepalingen in het sociaal recht en de totstandkoming van het Sociaal Strafwetboek.
    • Dirk Heirbaut, professor aan de UGent en historicus, heeft een uiteenzetting gegeven met als titel "Codificatie-initiatieven: de lessen uit de geschiedenis", hij besteedde hierin bijzondere aandacht aan de succesfactoren die in de loop van de geschiedenis tot codificaties geleid hebben. 
    • Ria Janvier, hoogleraar-emeritus aan de UAntwerpen, heeft gesproken over de opportuniteiten en uitdagingen van een codificatie van het arbeidsrecht wat de publieke sector betreft.
    • Jonas Riemslagh, auditeur in de afdeling Wetgeving (N) van de Raad van State, en Philippe Brouwers, eerste referendaris-afdelingshoofd in het Coördinatiebureau (F) van de Raad van State, werden door de Commissie ontvangen om het legistieke luik te bekijken.

    Tijdens het eerste semester van 2025 werden ad hoc werkgroepen ingericht m.b.t. het individueel arbeidsrecht, het collectief arbeidsrecht en het arbeidsomstandighedenrecht. Daarnaast werden ook de uitgangspunten/richtlijnen van de commissie besproken en vastgelegd om de werkzaamheden van de commissie in goede banen te leiden. 

    In het kader van deze werkzaamheden wordt de commissie ondersteund door het werk van onderzoekers. Zij hebben de commissie het volgende voorgelegd:

    • een overzicht van de verschillende opties om het Belgische arbeidsrecht te ordenen, evenals een vergelijking van de voor- en nadelen van elke optie; 
    • een vergelijking van de (niet-)codificatie van het arbeidsrecht in de Europese Unie (met meer gedetailleerde analyses voor Polen, Griekenland, Nederland, Duitsland, Frankrijk, Zweden en Luxemburg, op basis van gesprekken met lokale specialisten);
    • een onderzoek naar recente codificaties (Sociaal Strafwetboek, Wetboek van Economisch Recht, Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen, nieuw Strafwetboek) om lessen te trekken voor een eventuele codificatie van het arbeidsrecht.

    Ten slotte zijn ook een aantal focusgroepen met belanghebbenden georganiseerd (juristen van werkgevers- en werknemersorganisaties, magistraten, advocaten).

    Documenten

    Koppelingen

    Koninklijk besluit van 29 februari 2024 tot oprichting van de Commissie belast met de haalbaarheidsstudie van een codificatie van het arbeidsrecht