Op 1 juli 2026 is de wet van 22 maart 2026 houdende diverse maatregelen ten gunste van de mantelzorgers, die tot stand kwam dankzij een parlementair initiatief, in werking getreden.
Deze wet voorziet o.a. in een aantal wijzigingen op het vlak van het thematisch verlof voor erkende mantelzorgers: sinds 1 juli 2026 is de maximale duur van het mantelzorgverlof per zorgbehoevende persoon opgetrokken en kunnen het voltijds en halftijds mantelzorgverlof, mits akkoord van de werkgever, voor een kortere periode worden opgenomen. Deze wijzigingen zijn van toepassing op de aanvragen van mantelzorgverlof die vanaf 1 juli 2026 bij de werkgever worden ingediend.
Op 17 juli 2026 is een koninklijk besluit in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd dat het bestaande koninklijk besluit van 20 juli 2021 inzake het mantelzorgverlof hierop afstemt en de nodige praktische regels vaststelt om uitvoering te geven aan de voorziene verlenging en flexibilisering.
Verlenging maximumduur per zorgbehoevende persoon
Sinds 1 juli 2026 is het recht op mantelzorgverlof van een erkende mantelzorger, dat voorheen 3 maanden volledige schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst of 6 maanden 1/2de of 1/5de loopbaanvermindering per zorgbehoevende persoon bedroeg, opgetrokken naar 6 maanden volledige schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst of 12 maanden 1/2de loopbaanvermindering of 30 maanden 1/5de loopbaanvermindering per zorgbehoevende persoon.
In totaal kan de erkende mantelzorger per zorgbehoevende persoon max. het equivalent van zes maanden volledige schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst opnemen.
Het maximumkrediet over de gehele beroepsloopbaan van de erkende mantelzorger blijft ook behouden op het equivalent van 6 maanden volledige schorsing.
Flexibelere opnamemogelijkheden mits akkoord van de werkgever
Sinds 1 juli 2026 kan het mantelzorgverlof onder de vorm van een volledige schorsing en van een 1/2de loopbaanvermindering mits akkoord van de werkgever ook voor een kortere periode worden opgenomen en dus als volgt kunnen worden opgesplitst:
- De volledige schorsing kan worden opgenomen in periodes van een maand of een veelvoud ervan naar keuze van de werknemer of, mits akkoord van de werkgever, in periodes van een week of een veelvoud ervan;
Bij een opname in weken gelden de volgende omrekenregels: Het krediet van 6 maanden volledig schorsing per zorgbehoevende persoon komt overeen met 24 weken volledige schorsing en, ingeval van een wijziging van opnamevorm, komen 4 weken volledige schorsing overeen met 1 maand volledige schorsing.
De werknemer heeft bij de opname van het mantelzorgverlof onder de vorm van een volledige schorsing in weken de mogelijkheid om t.a.v. de werkgever 1 aanvraag te doen die betrekking heeft op verschillende niet-aaneengesloten periodes van een week of een veelvoud ervan, op voorwaarde dat de aldus aangevraagde weken gespreid zijn over een periode van maximum 3 maanden. De schriftelijke kennisgeving aan de werkgever vermeldt in dat geval de begin- en einddatum van elk van deze periodes.
- De 1/2de loopbaanvermindering kan worden opgenomen in periodes van twee maanden of een veelvoud ervan naar keuze van de werknemer of, mits akkoord van de werkgever, in periodes van een maand of een veelvoud ervan.
Het mantelzorgverlof onder de vorm van een 1/5de loopbaanvermindering is niet verder geflexibiliseerd en kan dus nog steeds worden opgenomen in periodes van twee maanden of een veelvoud ervan naar keuze van de werknemer.
Overgangsregeling: Aanrekening van de periodes die voor 1 juli 2026 zijn aangevraagd op de nieuwe maximumkredieten
Omwille van de evenredige verlenging van het mantelzorgverlof onder de vorm van een 1/5de loopbaanvermindering van 6 naar 30 maanden, is voorzien in een overgangsregeling voor de werknemers die al mantelzorgverlof hebben opgenomen onder de oude regeling zoals van toepassing voor 1 juli 2026, zodat kan worden bepaald of zij nog mantelzorgverlof over hebben en, zo ja, hoeveel maanden zij dan nog kunnen aanvragen onder de nieuwe regeling vanaf 1 juli 2026.
Periodes van mantelzorgverlof die voor 1 juli 2026 bij de werkgever werden aangevraagd, moeten worden aangerekend op (d.w.z. in mindering worden gebracht van) de nieuwe maximumkredieten, rekening houdend met de volgende principes:
- één maand schorsing aangevraagd voor 1 juli 2026 wordt aangerekend als één maand schorsing op deze maximumperiodes;
- twee maanden vermindering van de arbeidsprestaties met de helft aangevraagd voor 1 juli 2026 worden aangerekend als 2 maanden vermindering van de arbeidsprestaties met de helft op deze maximumperiodes;
- twee maanden vermindering van de arbeidsprestaties met één vijfde aangevraagd voor 1 juli 2026 worden aangerekend als vijf maanden vermindering van de arbeidsprestaties met één vijfde op deze maximumperiodes;
- als de werknemer voor 1 juli 2026 verschillende opnamevormen heeft aangevraagd moeten die periodes worden omgerekend naar het equivalent ervan in een schorsing, waarbij twee maanden vermindering van de arbeidsprestaties met de helft gelijk zijn aan één maand schorsing en twee maanden vermindering van de arbeidsprestaties met één vijfde gelijk zijn aan één maand schorsing.
Voorbeeld 1: Een werknemer is erkend mantelzorger van een zorgbehoevende persoon en heeft ten behoeve van die persoon voor 1 juli 2026 (= onder de oude regeling) bij zijn werkgever al 6 maanden mantelzorgverlof onder de vorm van een 1/5de loopbaanvermindering aangevraagd (en eventueel opgenomen).
Deze werknemer wil na 1 juli 2026 opnieuw mantelzorgverlof opnemen voor deze persoon. Er moet dus worden berekend of en hoeveel mantelzorgverlof hij nog over heeft.
Voor het 1/5de mantelzorgverlof geldt het principe dat dat 2 maanden 1/5de loopbaanvermindering aangevraagd voor 1 juli 2026 moet worden aangerekend als 5 maanden 1/5de loopbaanvermindering op het nieuwe maximumkrediet van 30 maanden 1/5de loopbaanvermindering (punt 3 hierboven). Dit impliceert dat 6 maanden 1/5de loopbaanvermindering aangevraagd voor 1 juli 2026 moeten worden aangerekend als 15 maanden 1/5de loopbaanvermindering op het nieuwe maximumkrediet van 30 maanden 1/5de loopbaanvermindering. Zijn saldo aan mantelzorgverlof onder de vorm van een 1/5de loopbaanonderbreking bedraagt bijgevolg 15 maanden (30 maanden – 15 maanden = 15 maanden).
Deze werknemer kan dus nog 15 maanden 1/5de loopbaanvermindering of het equivalent ervan in een andere opnamevorm (= 6 maanden 1/2de loopbaanvermindering, = 3 maanden volledige schorsing) aanvragen vanaf 1 juli 2026.
Voorbeeld 2: Een werknemer is erkend mantelzorger voor een zorgbehoevende persoon en heeft ten behoeve van die persoon voor 1 juli 2026 (= onder de oude regeling) bij zijn werkgever al 2 maanden mantelzorgverlof onder de vorm van een 1/2de loopbaanvermindering en 2 maanden onder de vorm van een 1/5de loopbaanvermindering (d.w.z. 4 van de in totaal 6 maanden mantelzorgverlof onder de vorm van een loopbaanmindering) aangevraagd (en eventueel reeds opgenomen). Hij heeft voor 1 juli 2026 m.a.w. verschillende opnamevormen van mantelzorgverlof aangevraagd (punt 4 hierboven).
Deze werknemer wil na 1 juli 2026 opnieuw mantelzorgverlof wil opnemen voor deze persoon. Er moet dus worden berekend of en hoeveel mantelzorgverlof hij nog over heeft.
Aangezien hij het mantelzorgverlof onder verschillende opnamevormen heeft opgenomen (nl. de 1/2de en 1/5de loopbaanvermindering) moeten de periodes mantelzorgverlof die hij reeds heeft genomen onder de oude regeling eerst worden omgerekend naar het equivalent ervan in een volledige schorsing:
- 2 maanden 1/2de loopbaanonderbreking = 1 maand volledige schorsing
- 2 maanden 1/5de loopbaanonderbreking = 1 maand volledige schorsing
De werknemer heeft dus het equivalent van 2 maanden volledige schorsing opgenomen, die moeten worden aangerekend op het nieuwe maximumkrediet van 6 maanden volledige schorsing (6 maanden – 2 maanden = 4 maanden). Zijn saldo aan mantelzorgverlof bedraagt bijgevolg 4 maanden volledige schorsing.
Deze werknemer kan dus nog 4 maanden volledige schorsing of het equivalent ervan in een andere opnamevorm (= 8 maanden 1/2de loopbaanvermindering, = 20 maanden 1/5de loopbaanvermindering) aanvragen vanaf 1 juli 2026.
Bron
Wet van 22 maart 2026 houdende diverse maatregelen ten gunste van de mantelzorgers, B.S. 1 april 2026.
Wetsontwerp houdende diverse maatregelen ten gunste van de mantelzorgers, Parl. St. Kamer 2025-2026, nr. 56K-0300.
Relevante regelgeving
Artikel 100ter en 102ter van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen